Người bị truyền nhiễm sán dải chó thì bệnh cải cách và phát triển âm thầm, không có dấu hiệu đặc trưng nên thường khó phát hiện, dẫn đến những biến chứng nguy nan khác. Gọi về sán dải chó và cách phòng ngừa sẽ giúp đỡ bạn né được nguy cơ mắc bệnh.

Bạn đang xem: Triệu chứng sán chó lên não


*

Người bị nhiễm sán dải chó có các triệu chứng âm thầm, khó phát hiện, dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm.


Sán dây chó là gì?

Sán dây chó (còn hotline là sán chó, sán dải chó, sán xơ mít bọ chét, sán xơ mít dưa chuột, sán dây nhì lỗ) mang tên khoa học tập là Dipylidium Caninum, là một trong những loại sán thường ký sinh ngơi nghỉ chó cùng mèo. Loại sán này cũng có thể tìm thấy sinh sống người, độc nhất là trẻ con em. Một số báo cáo còn cho thấy bệnh sán chó lây bên trên mèo hoang dại, mèo sinh sống trong rừng nhiệt đới, cầy hương, chồn hương, linh cẩu, chó rừng, chó sống hoang lẩn thẩn hay nửa thuần hóa ở australia và cáo. (1)

Sán chó gồm màu hồng nhạt, dài khoảng tầm 10-70cm với 175 đốt hình elip hoặc đốt dài. Những đốt sán ở gần đầu thường ngắn cùng mảnh, rộng khoảng chừng 0,2mm. Các đốt sán chưa trưởng thành và cứng cáp ở gần cổ thì gồm chiều rộng rộng chiều dài, khi cứng cáp sẽ trở nên vuông hơn. Đến khi già, các đốt sán có form size 27 x 12mm và đựng trứng.

Mỗi đốt sán già chứa cả ban ngành sinh dục đực cùng cái, nằm hai bên của đốt sán. Tinh hoàn của những đốt sán trưởng thành và cứng cáp chứa tự 100-200 nang trứng, mỗi nang trứng gồm 8-15 trứng. Vỏ trứng sán mỏng, hình cầu, có kích cỡ từ 35-40mm, có phôi sán chứa 3 song móc. Tử cung ở các đốt sán cải tiến và phát triển như hình màng lưới với buồng trứng gồm tuyến noãn hoàng.

Đầu sán hình thoi, có kích cỡ 0,25-0,5mm với 4 đĩa hút hình chén. Vòi sán chó có hình gậy, miệng vòi mang 1-7 mặt hàng răng. Tùy thuộc vào tuổi của sán nhưng hàng răng làm việc miệng vòi có thể nhô ra hoặc thụt vào.

Chu trình cách tân và phát triển của sán dây chó

Sán chó thường ký sinh trong ruột non của chó lây lan bệnh. đông đảo đốt sán già đựng trứng đứt ra thành từng đốt hoặc từng đoạn ngắn rồi tự dịch rời ra môi trường bên ngoài theo đường hậu môn hoặc theo phân chó. Từng đốt sán sẽ phóng say đắm trứng ra môi trường, dính vào lông chó hay hậu môn.

Chó lại sở hữu thói thân quen liếm mọi cơ thể, liếm đồ vật dụng sinh hoạt hằng ngày và cơ thể con người nên trứng sán vô tình phân phát tán mọi nơi. Bên cạnh ra, khi các loài bọ chét như Ctenocephalides canis, C. Felis felis, C. Felis orientis nuốt trứng sán chó vào ruột, từ bây giờ phôi sán cách tân và phát triển thành nang con nhộng có đuôi (cercocyst). Sau đó, nhỏ người, nhất là trẻ em tình cờ nuốt bắt buộc bọ chét tuyệt trứng sán trong lúc tập luyện đùa cùng với chó, sán chó sẽ ký sinh trong khung hình người.

Chó cũng rất có thể ăn nên bọ chét đựng trứng sán xuất xắc ấu trùng. Lúc này sán chó liên tiếp ký sinh trong ruột non của chó và thường xuyên một vòng đời mới.


*

Sán dải chó là một trong những loại sán thường ký kết sinh ở chó cùng mèo. Ảnh: Shutterstock


Sán chó cam kết sinh nghỉ ngơi đâu?

Sán chó ký sinh làm việc ruột non làm việc của chó lây lan bệnh. Sau thời điểm ký sinh vào cơ thể, ấu trùng sán chó phát triển thành sán trưởng thành sau khoảng chừng 1 tháng. (2)

Lên da

Sán chó thường gây ra mẩn ngứa, nổi mề đay,… bên trên da. Mặc dù nhiên, những triệu bệnh này thường dễ nhầm lẫn với dị ứng thực phẩm, hóa chất, lông chó, mèo. Dịch sán chó cực kỳ khó phân biệt bằng các dấu hiệu lâm sàng, chỉ rất có thể phát hiện nay bằng các xét nghiệm, chụp chiếu phim.

Lên não

Tùy vào địa điểm tổn thương, con số ký sinh trùng và đáp ứng miễn dịch của cơ thể mà thể hiện lâm sàng của nhiễm con nhộng sán chó lên hệ thần kinh đã khác nhau.

Khi sán chó tiến công lên não, fan bệnh hay bị nhức đầu, mệt mỏi, chóng mặt, không triệu tập trong công việc. Thậm chí, dịch nhân hoàn toàn có thể bị giảm xuống trí nhớ, rượu cồn kinh, liệt nửa người, hôn mê.

Nguyên nhân gây căn bệnh sán dây chó

Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh sán chó như: ôm ấp, vuốt ve sầu chó lây lan sán, ăn uống thực phẩm chứa ấu trùng hay trứng sán, xúc tiếp với mối cung cấp đất nhưng chó nhiễm bệnh dịch phóng uế,… vận tốc lây lan và trở nên tân tiến của căn bệnh sán chó phụ thuộc vào vào thói quen sinh hoạt, tần suất ăn thực phẩm truyền nhiễm sán chó, gia tốc tiếp xúc chó cùng vùng khu đất nhiễm phân chó.

Sán chó không lây từ bạn sang bạn vì sán chó là vì sao gây bệnh đặc trưng ở loài chó. Chu trình cách tân và phát triển của sán chó sinh ra trong ruột chó, đi ra ngoài theo đường hậu môn, sau đó vô tình lây cho nhỏ người. Khi cam kết sinh trong cơ thể người, sán chó không tạo ra vòng đời mới. Đồng thời, sán chó ko di chuyển hẳn qua đường máu và sữa người mẹ nên tất yêu lây truyền từ bà bầu sang con.


*

Sán chó thường gây nên mẩn ngứa, nổi mề đay,… bên trên da. Ảnh: Shutterstock


Ai có nguy cơ bị lây nhiễm sán dải chó?

Trẻ em là đối tượng người sử dụng dễ mắc sán chó bởi thường chơi dưới đất, mèo nơi chó từng phóng uế. Không tính ra, lỗ đít của chó là nơi có tương đối nhiều trứng sán. Chó lại có thói quen thuộc liếm hậu môn, liếm lông, khắp thân thể và liếm lên thiết bị dụng sinh hoạt của con bạn nên trứng sán được phạt tán đi khắp nơi. Đồng thời, kiến thức vuốt ve, ôm ấp chó cũng khiến cho con fan dễ bị lây lan sán chó.

Bệnh sán chó ko lây trực tiếp từ tín đồ sang người. Nhưng nếu khách hàng ăn những loại thực phẩm dơ nhiễm trứng sán chó tốt rau, củ, trái trồng nghỉ ngơi vùng đất bao gồm phân chó nhưng mà không được rửa hay nấu chín kỹ thì đã dễ bệnh tật sán chó. Đồng thời, những người thường nạp năng lượng thịt chó, mèo, ăn uống rau sống, cũng có thể có nguy cơ nhiễm căn bệnh sán chó cao hơn.

Một giữa những yếu tố có tác dụng tăng nguy cơ lây nhiễm dịch sán chó là xúc tiếp với phân của chó, gia súc, heo hoặc cừu. Vì vậy, fan chăn nuôi, sắm sửa gia súc, chó, mèo,… có nguy cơ nhiễm sán chó cao hơn.

Bệnh sán dây chó có nguy nan không? 

Bệnh sán xơ mít chó phạt triển lặng lẽ trong cơ thể, không tồn tại dấu hiệu đặc thù nên thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác, vì thế thường không được phát hiện tại và khám chữa kịp thời. Sau một thời hạn ký sinh trong khung người người, đặc biệt là ở trẻ em em, bệnh sẽ có được dấu hiệu đau đầu, mệt mỏi mỏi, tiêu chảy, dị ứng, chán ăn, náo loạn tiêu hóa, nhức bụng, nhất là một số bệnh mãn tính như: hội hội chứng đại tràng kích thích, căn bệnh Crohn’s, viêm đại tràng giả loét, dịch Celiac, viêm tụy, sỏi mật, bất dung nạp lactose…

Nếu ko phát hiện nay kịp thời, căn bệnh sán chó sẽ tạo ra nhiều biến chứng nguy nan như: mệt mỏi thường xuyên, sút cân, tiêu chảy, ngứa bao quanh hậu môn, cồn kinh, suy nhược, thiếu hụt máu. Bởi đó, khi gặp mặt phải tình trạng náo loạn tiêu hóa, dị ứng,… bạn nên đi khám bác bỏ sĩ nhằm sớm phạt hiện bệnh dịch nhiễm sán chó và khám chữa kịp thời.

Phương pháp chẩn đoán căn bệnh sán dải chó

Bệnh sán chó khó phân biệt bằng mắt thường, vị đó, những triệu bệnh bị lầm lẫn với bệnh khác. Lúc có những dấu hiệu nghi ngờ, chúng ta nên đi khám bác sĩ và để được chỉ định triển khai các xét nghiệm y tế để chẩn đoán chính xác có hay là không nhiễm sán chó.

Hiện khoa Khám căn bệnh và khoa Xét nghiệm sinh sống BVĐK trung ương Anh gồm các chuyên gia hàng đầu, bác sĩ nhiều tay nghề sàng lọc, chẩn đoán bệnh chính xác bệnh sán chó Dipylidium caninum. Tín đồ bệnh sẽ tiến hành khám, xét nghiệm và những chỉ định cần thiết khác như chụp CT hoặc vô cùng âm nhằm tìm những nang sán, đốt sán hoặc số đông đoạn đốt sán trườn ra ở lỗ đít hoặc trong phân. Trứng sán chó thảng hoặc khi thấy trong phân dù đông đảo đốt sán khi bị tiêu bỏ vẫn tìm kiếm thấy trứng vào phân.

Ngoài ra, bạn bệnh sẽ tiến hành chẩn đoán bằng xét nghiệm máu thanh (xét nghiệm máu như Elisa) để phát hiện kháng thể. Khi nhỏ người ăn uống phải sán chó, phòng thể kháng sán chó sẽ mở ra khoảng 2 tuần tiếp nối và tồn tại khôn xiết lâu. Chuyên môn Elisa để giúp đỡ bác sĩ phạt hiện kháng thể chống sán chó của cả khi sán chó đã bị tiêu diệt hoặc bị thải trừ ra bên ngoài sau 2-8 năm.

Xem thêm: Kinh Nghiệm Hấp Bánh Flan Bao Lâu, Kinh Nghiệm Hấp Bánh Flan

Bên cạnh đó, bác sĩ rất có thể phát hiện bệnh nhân bị lây nhiễm sán chó khi tiến hành các xét nghiệm y tế soát sổ sức khỏe.

Sán chó có chữa được không?

Việc chữa bệnh sán chó đạt hiệu quả hay không dựa vào vào nút độ lây truyền trùng và những cơ quan tiền bị ảnh hưởng. Ở các giai đoạn dịu như mới xuất hiện triệu triệu chứng tiêu chảy, đau bụng, bác sĩ đang kê toa thuốc với yêu cầu các bạn điều chỉnh chế độ sinh hoạt không được tiếp xúc với chó mèo, chọn thực phẩm sạch mát và nhà hàng ăn uống hợp vệ sinh. Các trường hòa hợp sán chó đã dịch chuyển não, gây hễ kinh, việc điều trị sẽ khó khăn và lâu hơn hơn.

Phương pháp chữa bệnh sán chó

Điều trị bệnh lây nhiễm sán chó cần kết hợp nhiều phương thức như thuốc, phẫu thuật, điều chỉnh cơ chế ăn uống và thói thân quen sinh hoạt thường ngày. Điều đặc biệt quan trọng là người bị bệnh phải triển khai đúng theo hướng đẫn của chưng sĩ để bảo đảm an toàn hiệu quả điều trị.


*

Trẻ em thường ôm ấp chó là đối tượng dễ mắc sán dải chó. Ảnh: Shutterstock


Thuốc (*)

Tùy thuộc vào mức độ truyền nhiễm sán chó nặng nề hay vơi ở từng người bệnh mà bác sĩ vẫn chỉ định loại thuốc với liều lượng phù hợp. Lưu lại ý, người mắc bệnh nhiễm sán chó đề nghị tuân thủ tuyệt đối hoàn hảo theo lý giải của chưng sĩ, không được dùng đơn thuốc của fan khác hay mua thuốc không theo đơn của chưng sĩ.

Sau khi xác định bệnh nhân bị lan truyền sán chó, chưng sĩ thường đang kê đối chọi thuốc bao gồm chứa thành phần Niclosamide hoặc Praziquantel và chỉ định áp dụng với liều lượng phải chăng tùy trực thuộc vào tình trạng bệnh lý của bạn. Bên cạnh ra, bác bỏ sĩ cũng hoàn toàn có thể khuyên bạn dùng thuốc chống viêm để khám chữa tình trạng viêm ở những cơ quan tiền do ấu trùng sán gây ra.

thuốc Niclosamide dạng viên 500mg có tác dụng ngăn cản sự gửi hóa năng lượng ở những phân tử có năng lượng, ức chế sự thu nạp glucose của sán. Từ bỏ đó, sán sẽ chết và bị thải ra phía bên ngoài theo phân. Tùy trực thuộc vào giới hạn tuổi và khối lượng mà bác sĩ sẽ kê liều cần sử dụng thuốc Niclosamide dạng viên 500mg khác nhau. Với trẻ em 1 – 2 tuổi đã uống 1 viên; trẻ nhỏ 2 – 6 tuổi (11 – 34 kg) được uống 2 viên; fan lớn vẫn uống 4 viên. Giữ ý, buộc phải uống thuốc bằng phương pháp nhai với uống lúc đói. Dung dịch Niclosamide ít khi khiến ra tính năng phụ, tuy vậy vài ngôi trường hợp bạn bệnh cũng hoàn toàn có thể bị ảm đạm nôn, nôn giỏi tiêu chảy, ban đỏ với ngứa,… những người dân mẫn cảm với hoạt hóa học Niclosamide nên dùng dung dịch khác nhằm tránh công dụng phụ. Đồng thời, bạn bệnh ko được uống rượu trong thời gian dùng thuốc. Đối với thuốc Praziquantel viên nén 600mg, nhờ chức năng làm tăng tính thấm của màng tế bào sán, thuốc khiến sán bị mất Ca2+ nội bào. Từ đó, thuốc có tác dụng diệt cả sán trưởng thành và cứng cáp và ấu trùng sán.

Người bệnh dịch chỉ uống một liều độc nhất tùy ở trong vào cân nặng nặng, ví dụ là 25mg/kg cân nặng. Phương thuốc này ít khiến ra công dụng phụ, tuy nhiên cũng đều có vài ngôi trường hợp người mắc bệnh bị mệt nhọc mỏi, hoa mắt, chóng mặt bi thương nôn,…

Lưu ý, thanh nữ đang mai bầu trong 3 mon đầu kỳ mang thai và người quá dễ dung động với hoạt chất Praziquantel ko được sử dụng thuốc này. Cạnh bên đó, thiếu phụ đang nuôi con bằng sữa bà bầu cũng không nên cho bé bú trong khoảng 3 ngày sau khi dùng thuốc.

Đối cùng với chó bị lan truyền sán, thường cũng không có dấu hiệu rõ rệt. Cho tới khi dịch sán chó đang ở quy trình nặng, thú cưng mới bị kiệt sức, bé yếu dần. Lúc phát hiện thú cưng nhiễm bệnh, bạn nên đưa chúng đi chưng sĩ thú y để được chữa bệnh kịp thời, tránh có tác dụng lây lan bệnh, ảnh hưởng đến sức mạnh con người.

Phẫu thuật

Trong ngôi trường hợp người bệnh nhiễm sán chó dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng như đụng kinh hay gây ra những khối u, chưng sĩ đang dùng phương thức phẫu thuật.

Phòng ngừa căn bệnh sán chó?

Phòng bệnh là biện pháp đặc trưng lại an ninh dễ thực hiện, công dụng cao, ko tốn kém, đặc trưng với căn bệnh sán chó.

Nếu các bạn nuôi chó, bạn nên tẩy sán, khử bọ chét cho thú cưng thường xuyên với những loại thuốc như:

Bayticol (flumethrin 6%) cùng với liều lượng trộn 1ml với 2 lít nước, sử dụng tắm xuất xắc xịt mang lại cún cưng để diệt ve, ghẻ, chấy, rận, Vòng treo cổ Preventef (có cất thành phần diazinon) nhằm diệt bọ chét vào 4 tháng, Frontline xoa lên chó mèo trừ được bọ chét vào 2 tháng Cho thú cưng uống Program (lufenuron) theo định kỳ, hàng tháng 1 viên.

Đồng thời, bạn nên tắm rửa, dọn dẹp vệ sinh cho thú nuôi thường xuyên và đưa chúng đi khám chưng sĩ thú y định kỳ để phạt hiện với điều trị dịch nhiễm sán kịp thời, tránh tác động đến thiết bị nuôi và sức khỏe con người.

Việc xử lý phân thú cưng đúng cách dán cũng là giải pháp giảm nguy hại trứng sán chó lây lan. Yêu cầu đưa thú nuôi đi dọn dẹp ở đúng địa điểm quy định dành cho chó, mèo. Tuyệt đối hoàn hảo không được để chó phóng uế bừa bãi, không chỉ có dễ phạt tán bệnh sán chó mà hơn nữa gây độc hại môi trường, không khí, mối cung cấp nước.

Các trang trại, lò mổ rất cần được thực hiện tốt vệ sinh, xử lý rác thải, phân của bọn chúng đúng cách. Đồng thời, thịt bắt buộc được kiểm tra theo đúng quy trình, bảo đảm an toàn sạch sẽ, tránh hỗ trợ thực phẩm lây truyền bẩn cho những người dân. Chúng ta nên chọn thực phẩm sạch, trái cây, rau củ củ,… rõ nguồn gốc xuất xứ và cần sử dụng thức nạp năng lượng đã làm bếp chín kỹ để ngăn cản nhiễm sán chó.

Trong sinh hoạt mặt hàng ngày, bọn họ nên thường xuyên rửa tay, không chơi đùa vọc đất cát nhất là ở địa điểm chó tuyệt phóng uế, ao hồ, ruộng vườn. Sau khi thi đấu với chó, mèo cần được tắm rửa sạch sẽ sẽ, tuyệt nhất là trẻ em em. Đồng thời, cần tinh giảm cho trẻ nghịch với thú nuôi hay hôn hít lên thú cưng.

Đồng thời, mọi bạn nên tiếp tục rửa tay, dọn dẹp và sắp xếp môi trường sống, duy nhất là đều khu vực có tương đối nhiều chó, mèo, khu chơi nhởi trẻ em, kể cả nơi chó thường xuyên nằm nghỉ để tránh con nhộng sán chó xâm nhập vào cơ thể trẻ.

Với trẻ con em, do nhỏ bé hay gồm thói thân quen ngậm tay, cắn móng tay, bốc thức ăn đưa vào miệng. Trong khi đó, đôi tay là nơi thường xuyên tiếp xúc cùng với môi trường, là chỗ sống ưng ý của ấu trùng sán chó và những loại ký sinh trùng khác. Vì đó, phụ huynh cần liên tiếp cắt móng tay, rửa không bẩn bàn tay của bé, đặc biệt là sau lúc chơi và trước lúc ăn uống.

Ngoài ra, những cơ quan lại y tế, giáo dục nên thường xuyên phổ biến, giáo dục cải thiện ý thức phòng bệnh dịch sán chó cho học sinh và cùng đồng.

Bệnh viện Đa khoa tâm Anh có khá đầy đủ các chăm khoa để khám, phát hiện tại sớm bệnh về sán chó, đặc biệt là khoa đi khám bệnh luôn có các chuyên gia, chưng sĩ đầu ngành về cam kết sinh trùng với Trung trung ương Xét nghiệm với nhiều máy móc văn minh bậc nhất.

Trung chổ chính giữa Xét nghiệm, khám đa khoa Đa khoa trọng điểm Anh là trong những trung trung khu chẩn đoán cận lâm sàng, thực hiện nhiệm vụ vận hành và sử dụng những trang thiết bị, áp dụng những kiến thức khoa học phối phù hợp với các nghệ thuật y tế để cung ứng việc khoảng soát, chẩn đoán với điều trị cho khối lâm sàng. Quality của vấn đề xét nghiệm đúng mực không chỉ nhập vai trò đặc biệt đối với công tác làm việc chẩn đoán và chữa bệnh bệnh, mà còn hỗ trợ giảm thiểu bỏ ra phí, sự phiền hà cho tất cả những người bệnh và tiết kiệm ngân sách nguồn lực của buôn bản hội.

hỗ trợ dịch vụ tốt nhất có thể và công dụng nhất xuyên suốt các quy trình ngay trường đoản cú khâu bốn vấn, hướng đẫn xét nghiệm, tiếp nhận, phân tích căn bệnh phẩm cho khâu trả với sử dụng hiệu quả xét nghiệm, đáp ứng cực tốt sự mong muốn đợi của khách hàng. Đảm bảo tất cả nhân viên thâm nhập vào quá trình xét nghiệm rất nhiều nắm bắt, tuân thủ và vận hành tốt hệ thống làm chủ chất lượng thỏa mãn nhu cầu yêu mong ISO 15189:2012. Đảm bảo việc cung cấp công dụng xét nghiệm chủ yếu xác, kịp thời, hiệu quả và tiết kiệm ngân sách chi phí, góp phần nâng cao hiệu quả trong chẩn đoán, khám chữa bệnh và điều trị. Đảm bảo toàn bộ các trang thiết bị, vật tư liên quan đến quy trình xét nghiệm luôn luôn được bình chọn chất lượng, bảo trì và quản lý trong điều kiện xuất sắc nhất.

Toàn bộ công dụng xét nghiệm trên Trung tâm Xét nghiệm, cơ sở y tế Đa khoa trung ương Anh được thực hiện và điều hành và kiểm soát chặt chẽ, chặt chẽ bởi hệ thống kiểm soát unique nội cỗ theo mẫu mã tiêu chuẩn chỉnh của các đất nước có nền y học trở nên tân tiến mạnh.

Trung trung khu Xét nghiệm, khám đa khoa Đa khoa chổ chính giữa Anh được đầu tư chi tiêu xây dựng khang trang, sắp xếp hệ thống trang thiết bị văn minh và đồng bộ, đạt tiêu chuẩn an ninh sinh học cấp 2. Đồng thời, những dịch vụ xét nghiệm được triển khai bằng khối hệ thống trang thiết bị, thứ móc tiến bộ nhất trái đất như:

bộ phận Huyết học tập – Truyền máu: hệ thống máy Sysmex XN 1000, Sysmex cs-1600. Thành phần Hóa sinh – Miễn dịch: hệ thống máy Roche Cobas 6000; khối hệ thống máy nước tiểu Roche Cobas u701, u601, u411; lắp thêm khí tiết Roche Cobas b211; Hệ thống cai quản phòng xét nghiệm Cobas Infinity. Phần tử Vi sinh – cam kết sinh trùng: Máy cấy máu, sản phẩm định danh – kháng sinh đồ tự động hóa Vitek II Compact, đồ vật nhuộm Gram. Bộ phận Sinh học phân tử: Máy bóc tách chiết, đồ vật PCR…

Với mục tiêu thỏa mãn nhu cầu nhu ước khám chữa bệnh ngày càng cao của cộng đồng: Thăm khám kỹ lưỡng – Chẩn đoán đúng mực – Điều trị kịp thời, các bác sĩ khoa Khám căn bệnh BVĐK tâm Anh không hoàn thành nỗ lực nghiên cứu và học hành để cải thiện trình độ chuyên môn, có tác dụng giàu thêm tay nghề thực tiễn. Các bác sĩ thường xuyên áp dụng những phương pháp chẩn đoán, điều trị tiên tiến và phát triển để phát hiện nay sớm bệnh, trường đoản cú đó về tối ưu hóa kết quả điều trị cho bệnh nhân.